کاهش شدید عرضه بنزین سوپر در جایگاههای سراسر کشور، باعث بروز مشکلات فراوانی برای رانندگان شده است.
در این ارتباط روز گذشته برخی از رسانهها با بازتاب خبر کمبود بنزین سوپر در جایگاههای مصرف سوخت، علت این کمبود را تعمیر و سرویس پالایشگاه شازند اراک به عنوان واحد اصلی تولید بنزین سوپر در کشور یاد کردند. همچنین زیبا اسماعیلی، سخنگوی شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی هم در گفتوگویی که با ایسنا انجام داده بود، با تأکید بر اینکه بنزین سوپر در شهر تهران بدون مشکل توزیع میشود از مصرف یک میلیون و ۶۰۰ هزار لیتری بنزین سوپر در شهر تهران طی روز سهشنبه خبر داده بود. اگرچه این مقام شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی هیچ اشارهای به وضعیت مصرف این سوخت در سایر شهرهای کشور نداشته است، اما این اتفاق نشان میدهد که کمبود بنزین سوپر در بیرون از تهران یک واقعیت غیرقابل کتمان است.
چرا بنزین سوپر کم شد؟
اما اطلاعاتی که طی روزهای اخیر در اختیار خبرنگار روزنامه جوان قرار گرفته است، نشان میدهد که یکی از مهمترین دلایل کمبود بنزین سوپر در جایگاههای عرضه سوخت، توقف واردات بنزین به کشور بوده است.
بر این اساس، بنزین سوپر تنها در پالایشگاههای جدید کشور نظیر اراک، بندرعباس، تبریز و ستاره خلیج فارس تولید میشود و پالایشگاههای دیگر نظیر پالایشگاه تهران، کرمانشاه و آبادان به علت قدمت بالا توان تولید بنزین سوپر را ندارند. در این بین سهم بزرگی از تولید بنزین بر دوش پالایشگاه شازند اراک بوده که این پالایشگاه این روزها به دلیل تعمیرات و سرویس واحدهای خود طبق برنامهریزی از پیش صورت گرفته، امکان بهرهگیری از تمام ظرفیت تولیدی خود را ندارد و همین موضوع باعث شده که تولید این پالایشگاه تا حد چشمگیری کاهش پیدا کند.
در خصوص پالایشگاه ستاره خلیج فارس نیز باید گفت که اگرچه گفته میشود دو فاز از این پالایشگاه راهاندازی شده است، اما یکی از واحدهای مهم این پالایشگاه در فاز دوم که وظیفه تولید بنزین اکتان بالا را دارد به دلیل بارگذاری نشدن کاتالیستها وارد مدار نشده و عملاً فاز دوم ستاره خلیج فارس با تمام توان خود کار نمیکند. حال در این بین وزارت نفت که روی تولیدات پالایشگاه ستاره خلیج فارس حساب باز کرده بود، حجم واردات بنزین به کشور را تا حد محسوسی کاهش داد.
بر این اساس، وزارت نفت در سال ۹۶ بیشترین حجم واردات بنزین به کشور را داشت به نحوی که نزدیک به ۷/۱۳ میلیون لیتر روزانه بنزین اکتان بالا به کشور وارد میشد. اگرچه این بنزین هیچگاه به صورت مستقیم به جایگاهها عرضه نمیَشد و آن را با بنزینهای تولید داخل مخلوط میکردند تا بتوانند اکتان بنزینهای تولید داخل را افزایش دهند و عملاً این واردات را میتوان نوعی محصول اکتانافزا دانست. از این رو بخش مهمی از بنزین سوپر کشور هم از طریق همین واردات تأمین میشد.
البته در یک تصمیم درست به علت ورود پالایشگاه ستاره خلیج فارس به مدار که میتوانست کشور را از ورود بنزین بینیاز کند، وزارت نفت تصمیم گرفت تا واردات بنزین را به شدت کاهش دهد و این اقدام نیز صورت گرفت، اما همانطور که عنوان شد، عدم راهاندازی یک واحد از فاز دوم پالایشگاه ستاره خلیجفارس باعث شد که کمی معادلات در این خصوص پیچیده و تولید بنزین سوپر در کشور با مشکل روبهرو شود.
مشکلی که حل میشود
اگرچه باید در این خصوص عنوان کرد که تعمیرات پالایشگاه شازند اراک رو به اتمام و کاتالیستهای موردنیاز یکی از واحدهای فاز دوم پالایشگاه ستاره خلیجفارس نیز در حال نصب است و به نظر میرسد طی روزهای آتی ظرفیت تولید بنزین سوپر کشور فراتر از نیازهای روزانه نیز برود و این مشکل برطرف شود. نکته مهم در این بین آن است که امروز کشور با بهرهگیری از توانمندیهای داخل توانسته در تولید بنزین معمولی و بنزین پایه که نیاز اصلی کشور است به خودکفایی کامل برسد و تولید بنزین یورو ۴ نیز از ظرفیت بسیار مطلوبی برخوردار است. جالب اینجاست که هماکنون مقداری بنزین باکیفیت یورو ۵ نیز در پالایشگاه ستاره خلیجفارس تولید میشود که این بنزین با سایر بنزینهای تولیدی این پالایشگاه ترکیب میشود تا اکتان و کیفیت آن بنزینها نیز افزایش پیدا کند.